الشيخ أبو الفتوح الرازي

304

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

آلت كار زار ( 1 ) است با شيطان ، ايستادن تو در محراب رغم شيطان بود ، پس آن جاى آلت كارزار ( 2 ) شيطان بود چنان كه ميدان را كه در او اسب تازند مضمار گويند و اسپ به تاختن لاغر و باريك باشد ( 3 ) ، و اسپ چنين را مضمر گويند . و ابن عامر در همه قرآن « محراب » را امالت كند ، و ديگران را ( 4 ) به تفخيم . ابن عامر و حمزه و اعمش و عيسى بن عمر خواندند : * ( أَنَّ اللَّه ) * ، به كسر همزه بر تقدير قول ، اى فنادته الملائكة ، و قالت : * ( أَنَّ اللَّه ) * . و روا باشد كه ندا را به قول تفسير دادند كه ندا قول باشد ، كأنّهم قالوا : فقالت له الملائكة : * ( أَنَّ اللَّه يُبَشِّرُكَ ) * . بدان كه قرّاء در صيغه اين فعل چون مستقبل باشد در قرآن - و آن ده جايگاه است - خلاف كردند ، و دو در اين سورت هست و ديگر ( 5 ) در سورة التّوبه : يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْه ( 6 ) . . . ، و در سوره الحجر : إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ عَلِيمٍ ( 7 ) . و هم در اين سورت : فَبِمَ تُبَشِّرُونَ ( 8 ) . و در سبحان و كهف : وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ ( 9 ) . . . ، و در مريم دو جايگاه : إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ ( 10 ) . . . ، و لِتُبَشِّرَ بِه الْمُتَّقِينَ ( 11 ) . . . ، و در عسق ( 12 ) : ذلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّه عِبادَه ( 13 ) . . . ، اين دو جايگاه است در يك جا اتّفاق كردند بر تشديد ، و هو قوله تعالى في سورة الحجر : فَبِمَ تُبَشِّرُونَ ( 14 ) . و در آن نه جايگاه خلاف كردند . حمزه جمله به فتح « يا » و اسكان « با » و ضمّ « شين » خواند با تخفيف [ من بشر يبشر ، على وزن فعل يفعل . و كسائى پنج جاى مخفّف خواند ، دو اين جا و دو در سبحان و كهف و حم عسق و باقى به تشديد . و ابن كثير و ابو عمرو در يك جا به تخفيف ] ( 15 ) خوانند در عسق ( 16 ) ، و باقى به تشديد خوانند من

--> ( 2 - 1 ) . دب ، لب : كالزار . ( 3 ) . همه نسخه بدلها : شود . ( 4 ) . كذا : در اساس و همه نسخه بدلها ، چاپ شعرانى ( 3 / 27 ) : ندارد . ( 5 ) . آج ، لب ، فق : ديگرى . ( 6 ) . سوره توبه ( 9 ) آيه 21 . ( 7 ) . سوره حجر ( 15 ) آيه 53 . ( 8 ) . سوره حجر ( 15 ) آيه 54 . ( 9 ) . سوره بنى اسرائيل ( 17 ) آيه 9 . ( 10 ) . سوره مريم ( 19 ) آيه 7 . ( 11 ) . سوره مريم ( 19 ) آيه 97 . ( 16 - 12 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : حمعسق . ( 13 ) . سوره شورى ( 42 ) آيه 23 . ( 14 ) . سوره حجر ( 15 ) آيه 54 . ( 15 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج ، لب افزوده شد .